Khi lắp máy lạnh, thợ luôn bọc hai ống đồng bằng một lớp xốp rồi quấn băng bên ngoài. Nhiều chủ nhà hỏi: máy lạnh có cần cách nhiệt ống không, có cần bọc cả ống nhỏ, cả ống nước không, bọc dày bao nhiêu. Câu trả lời theo sách lắp đặt của Daikin là có, và có quy định khá cụ thể. Bài này gom các quy định đó lại để anh/chị hiểu cách nhiệt ống máy lạnh đúng là thế nào và tự nhìn được chỗ nào đang có vấn đề.
- Vì sao ống máy lạnh phải cách nhiệt.
- Ống nào phải bọc: ống gas, ống lỏng, ống xả, mối nối.
- Vật liệu và độ dày theo sách lắp đặt.
- Quấn băng, cắt nối bảo ôn khi thi công.
- Dấu hiệu lớp cách nhiệt có vấn đề và việc nên làm.
Bài này nói về ống của máy treo tường và máy âm trần dân dụng. Chuyện chọn cỡ ống đồng đã có bài riêng: cách chọn ống đồng máy lạnh. Chuyện đi ống âm tường xem máy lạnh giấu ống.
Điện Máy Đông Sapa — 456/72 Cao Thắng (ND), Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Dịch vụ kỹ thuật: 1800 1109 · Hotline bán hàng: 1800 0045 (miễn cước)
Vì sao ống máy lạnh phải cách nhiệt
Hai ống đồng nối dàn lạnh với dàn nóng chở môi chất lạnh. Khi máy chạy, bề mặt ống có lúc lạnh hơn không khí xung quanh nhiều, có lúc lại nóng. Lớp cách nhiệt xử lý cả hai chuyện:
| Lý do | Sách hãng ghi gì | Nếu không cách nhiệt |
|---|---|---|
| Chống đọng sương | Sách Daikin RXS-K và sách Daikin FTKB: cách nhiệt đường ống để tránh ngưng tụ | Hơi ẩm trong không khí đọng thành nước trên ống, nhỏ giọt xuống tường, trần, đồ đạc |
| Chịu nhiệt của ống gas | Sách Daikin RXS-K: bề mặt ống gas có thể lên tới 110°C, chọn vật liệu cách nhiệt chịu được nhiệt độ này. Sách Daikin FCMF: vật liệu cho ống gas chịu nhiệt không dưới 120°C | Vật liệu không chịu nhiệt có thể biến dạng, hở ống |
| Tách dây điện khỏi ống nóng | Sách Daikin RXS-K và sách multi Daikin: giữ dây nối giữa hai dàn tránh xa ống đồng chưa được cách nhiệt vì nhiệt độ của mạch môi chất cao | Dây điện chạm ống đồng trần |
| Tránh rò nước vào nhà | Sách Daikin FCMF: nếu không cách nhiệt cả ống gas và ống lỏng, có thể gây rò nước | Ố trần, ố tường, nước nhỏ xuống sàn |
Sách hướng dẫn sử dụng Daikin FTHF/ATHF (mã 3P658678-16W) cũng dặn: không đặt đồ vật dễ bị ẩm trực tiếp dưới dàn lạnh hoặc dàn nóng, vì trong những điều kiện nhất định, ngưng tụ trên dàn lạnh chính hoặc đường ống môi chất lạnh, phin lọc bẩn hoặc ống xả tắc có thể làm nước nhỏ giọt. Nghĩa là ngay cả khi lắp đúng, đường ống vẫn là chỗ cần để ý.
Ống nào phải bọc cách nhiệt
Một bộ máy lạnh treo tường thường có bốn thứ đi chung một bó: ống gas (ống to), ống lỏng (ống nhỏ), dây điện nối hai dàn và ống thoát nước. Sách lắp đặt Daikin quy định như sau:
| Phần | Có phải cách nhiệt không | Nguồn |
|---|---|---|
| Ống gas (ống to) | Có, bằng ống cách nhiệt riêng | Sách Daikin RXS-K, sách multi Daikin |
| Ống lỏng (ống nhỏ) | Có, bằng ống cách nhiệt riêng, không bọc chung một ống với ống gas | Sách Daikin RXS-K, sách multi Daikin |
| Mối nối loe ở dàn lạnh | Có, bọc bằng ống cách nhiệt cho mối nối, đường nối của ống cách nhiệt quay lên trên | Sách Daikin FCMF |
| Chỗ nối ở dàn nóng | Có, bọc cả chỗ nối ở dàn nóng; quấn băng hoặc vật liệu cách nhiệt ở mọi mối nối để không khí không lọt vào giữa ống đồng và ống cách nhiệt | Sách multi Daikin |
| Ống xả nước đi trong nhà | Có, đoạn ống xả nối dài trong nhà và đầu nối ống xả | Mục kiểm tra của sách Daikin RXS-K, sách multi Daikin; sách Daikin FCMF |
Lưu ý về chuyện bọc chung: sách Daikin RXS-K và sách multi Daikin đều ghi rõ dùng ống cách nhiệt riêng cho ống gas và ống lỏng. Sau khi mỗi ống đã có lớp riêng, sách Daikin FTKB mới hướng dẫn quấn dây điện, ống môi chất và ống xả lại với nhau bằng băng cách nhiệt để đưa qua lỗ tường. Bọc chung hai ống đồng trần vào một ống xốp là không đúng sách.
Sách multi Daikin còn ghi: việc quấn kín mối nối phải làm, đặc biệt khi dàn nóng đặt cao hơn dàn lạnh. Nhà phố đặt dàn nóng trên sân thượng hoặc mái nên hỏi thợ kỹ chỗ này. Đặt dàn nóng ở đâu cho hợp lý xem thêm vị trí lắp dàn nóng nhà phố và khoảng cách dàn nóng, dàn lạnh.
Vật liệu và độ dày cách nhiệt theo sách lắp đặt
Sách Daikin RXS-K và sách multi Daikin cùng ghi vật liệu cách nhiệt là xốp polyethylene (polyethylene foam), hệ số dẫn nhiệt 0.041 đến 0.052 W/mK, và cho kích thước như bảng dưới. Đây là số của các dòng máy trong hai cuốn sách đó; máy khác thì theo sách lắp của máy đó.
| Sách | Ống đồng | Ống cách nhiệt (đường kính trong) | Độ dày cách nhiệt |
|---|---|---|---|
| Daikin RXS-K | Ống gas O.D. 9.5 mm | 12-15 mm | Tối thiểu 10 mm |
| Daikin RXS-K | Ống lỏng O.D. 6.4 mm | 8-10 mm | Tối thiểu 10 mm |
| Daikin multi 3P192068 | Ống gas O.D. 9.5 / 12.7 / 15.9 mm | 12-15 mm hoặc 16-20 mm | Tối thiểu 13 mm |
| Daikin multi 3P192068 | Ống lỏng O.D. 6.4 mm | 8-10 mm | Tối thiểu 10 mm |
Chỗ ẩm cao thì cần dày hơn. Sách Daikin FCMF ghi: khi dùng trong điều kiện độ ẩm cao, phải tăng cường vật liệu cách nhiệt cho ống môi chất; nếu không, bề mặt vật liệu cách nhiệt có thể bị đọng nước. Ống đi trong trần kín, gần nhà tắm, gần bếp là những chỗ nên hỏi thợ về chuyện này.
Quấn băng và cắt nối bảo ôn khi thi công
Phần này là việc của thợ, nhưng chủ nhà nên biết để nhìn khi nghiệm thu. Các sách lắp đặt Daikin ghi mấy điểm sau:
| Bước | Sách ghi | Chủ nhà nhìn gì |
|---|---|---|
| Cắt ống cách nhiệt | Sách multi Daikin: cắt ống cách nhiệt đúng độ dài và quấn băng, không để hở ở đường cắt | Không thấy khe hở lộ ống đồng ở chỗ nối hai đoạn xốp |
| Quấn băng hoàn thiện | Sách Daikin RXS-K và sách multi Daikin: quấn băng hoàn thiện từ dưới lên trên | Băng quấn đều, lớp trên chồng lên lớp dưới |
| Mối nối | Sách Daikin FCMF: bọc mối nối bằng ống cách nhiệt đi kèm, đường nối quay lên trên, siết hai đầu bằng dây kẹp | Mối nối loe không lộ ra ngoài |
| Đi qua lỗ tường | Sách Daikin FTKB: quấn dây, ống môi chất, ống xả chung bằng băng rồi đưa qua lỗ tường | Bó ống gọn, không cọ vào cạnh lỗ |
| Kiểm tra cuối | Sách Daikin RXS-K, sách multi Daikin: đã cách nhiệt ống gas, ống lỏng, đoạn ống xả trong nhà chưa | Hỏi thợ trước khi đóng trần, che máng |
Danh sách nghiệm thu đầy đủ khi bàn giao máy xem checklist nghiệm thu lắp máy lạnh. Góc thi công nhà ống sát vách có bài lắp máy lạnh gần chợ Bàn Cờ.
Cần khảo sát đường ống trước khi lắp hoặc kiểm tra lớp cách nhiệt máy đang dùng? Gọi 1800 0045 hoặc ghé showroom 456/72 Cao Thắng (ND), Phường Hòa Hưng.
Dấu hiệu lớp cách nhiệt có vấn đề và việc nên làm
Máy đã dùng lâu, anh/chị có thể tự nhìn từ trong nhà hoặc từ ban công, không cần trèo ra ngoài:
| Dấu hiệu | Có thể do | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Nước nhỏ giọt dọc bó ống trong nhà, ố tường quanh lỗ ống | Lớp cách nhiệt hở, rách, mối nối không được bọc | Tắt máy, lau khô, chụp ảnh, gọi kỹ thuật |
| Thấy ống đồng trần ở mối nối hoặc đoạn băng bị bong | Băng quấn bong, bảo ôn bị cắt hở | Không tự lột thêm; gọi kỹ thuật bọc lại |
| Bảo ôn bẹp, rách ở chỗ ống cọ vào tường, mép lỗ, kệ | Ống bị cọ hoặc bị đè | Gọi kỹ thuật cố định lại bó ống |
| Nước nhỏ ở dàn lạnh chứ không ở bó ống | Có thể do ống xả, phin lọc, dàn lạnh | Xem máy lạnh bị nhỏ giọt |
| Nước nhỏ quanh dàn nóng khi chạy lạnh | Sách Daikin FTHF xếp vào trường hợp không phải sự cố: hơi ẩm ngưng tụ trên đường ống dàn nóng và nhỏ giọt | Xem máy lạnh chảy nước dàn nóng |
Không tự cắt, lột bảo ôn hay chạm vào ống khi máy đang chạy. sách hướng dẫn Samsung AR10DYHZ ghi không chạm vào các đường ống nối với sản phẩm, nếu chạm vào có thể bị bỏng hoặc thương tích. Lớp cách nhiệt bên trong dàn lạnh cũng vậy: sách Daikin FTHF dặn khi vệ sinh mặt nạ không làm rách, không ép hoặc chà xát vật liệu cách nhiệt.
Khi gọi kỹ thuật, anh/chị gửi trước: ảnh chỗ nhỏ nước, ống đi nổi hay âm tường, chiều dài ống ước chừng, dàn nóng đặt cao hơn hay thấp hơn dàn lạnh. Nếu ống bị chuột, côn trùng cắn phá lớp bọc thì xem thêm máy lạnh bị chuột, côn trùng phá. Nhà vừa sửa, đóng trần lại thì đọc máy lạnh sau cải tạo nhà.
Câu hỏi thường gặp
Máy lạnh có cần cách nhiệt cả ống nhỏ không, hay chỉ ống to?
Cần cách nhiệt cả hai. Sách lắp đặt Daikin RXS-K và sách dàn nóng multi Daikin đều ghi phải cách nhiệt cả ống gas và ống lỏng, và dùng ống cách nhiệt riêng cho từng ống. Sách Daikin âm trần FCMF ghi nếu không cách nhiệt thì có thể gây rò nước.
Bảo ôn ống máy lạnh dày bao nhiêu là đúng?
Theo đúng sách của model. Ví dụ sách Daikin RXS-K ghi ống cách nhiệt cho ống gas đường kính trong 12-15 mm, cho ống lỏng 8-10 mm, độ dày tối thiểu 10 mm. Sách dàn nóng multi Daikin ghi ống gas dày tối thiểu 13 mm, ống lỏng dày tối thiểu 10 mm. Máy khác hãng, khác cỡ ống thì đọc sách lắp của máy đó.
Ống máy lạnh trong nhà nhỏ nước dọc đường ống là do đâu?
Một nguyên nhân có thể là lớp cách nhiệt bị hở, rách hoặc bọc không kín ở mối nối nên ống lạnh đọng sương. Sách Daikin FTHF cũng nêu ngưng tụ trên đường ống môi chất lạnh, phin lọc bẩn hoặc ống xả tắc có thể làm nước nhỏ giọt. Anh/chị tắt máy, lau khô, chụp ảnh chỗ nhỏ nước rồi gọi kỹ thuật kiểm tra, không tự lột bảo ôn.
Ống thoát nước máy lạnh có phải bọc cách nhiệt không?
Phần ống xả đi trong nhà thì có. Mục kiểm tra sau lắp đặt của sách Daikin RXS-K và sách multi Daikin đều có dòng ống gas, ống lỏng và đoạn ống xả nối dài trong nhà đã được cách nhiệt chưa, nếu chưa thì hậu quả là rò nước. Sách Daikin FCMF yêu cầu cách nhiệt ống xả trong nhà và đầu nối ống xả để tránh rò nước do đọng sương.
Mối nối loe ở dàn lạnh, dàn nóng có cần bọc lại không?
Có. Sách dàn nóng multi Daikin ghi cách nhiệt cả chỗ nối ở dàn nóng, dùng băng keo hoặc vật liệu cách nhiệt ở mọi mối nối để không khí không lọt vào giữa ống đồng và ống cách nhiệt. Sách Daikin FCMF yêu cầu bọc mối nối ống gas và ống lỏng bằng ống cách nhiệt đi kèm để ống không bị hở ra, đường nối của ống cách nhiệt quay lên trên.
Kết luận
Máy lạnh có cần cách nhiệt ống không: có, và theo sách lắp đặt Daikin thì phải bọc riêng cả ống gas lẫn ống lỏng, bọc kín mối nối ở hai dàn, bọc đoạn ống xả đi trong nhà, dùng vật liệu chịu nhiệt và đủ dày theo sách của model. Thấy nước nhỏ dọc bó ống, băng bong hay ống đồng lộ ra thì tắt máy và gọi kỹ thuật. Lắp mới hoặc làm lại đường ống: dịch vụ lắp đặt máy lạnh; kiểm tra máy đang dùng: bảo trì, vệ sinh, sửa máy lạnh tại nhà.
